کدینگ کالا و انواع آن

اگر بخواهیم به صورت ساده کدینگ کالا را تعریف کنیم عبارت «تخصیص دادن یک کد به یک کالا» اولین تعریفی است که به ذهن می رسد. در همین عبارت کلمات «کد» و «کالا» دو جز اصلی این تعریف هستند. برای این دو جز می توان تعاریف زیر را در نظر گرفت.

کد: رشته ای از اعداد یا حروف که به صورت سریالی،‌ تصادفی یا منطقی کنار هم قرار گرفته اند.

کالا: هر شئی ملموس که قابلیت تولید و سفارش، انبارش و مصرف داشته باشد.

برای تعین انواع کدگذاری کالا لازم است شناختی از رابطه سازمان با کالا داشته باشیم. نوع کدگذاری کالا در هر سازمان بسته به این که «کالای تولیدی» (IoP) یا «کالای مصرفی» (IoS) کدگذاری می شود متفاوت است.

تا به حال برای شما اتفاق افتاده که برای یافتن یک گوشی تلفن همراه به سراغ موتورهای جستجو یا فروشگاه های اینترنتی بروید؟ مدل گوشی کلمه کلیدی است که با استفاده از آن می توان در کمترین زمان کالای خود را در موتورهای جستجو یا فروشگاه های اینترنتی یافت. تولیدکنندگان با کدگذاری محصولات خود (کدینگ اقلام تولیدی) فرایند دسترسی به محصول را تسریع می بخشند. این کد در ماشین آلات و دستگاه ها به «شماره مدل» و در قطعات به «شماره فنی» شناخته می شود. مصرف کننده با اطلاع از «شماره مرجع» (شماره مدل یا شماره فنی) کالای مد نظر خود می تواند دسترسی سریع به کالا و مشخصات فنی آن داشته باشد. برخی نهادهای ملی یا بین المللی با اهداف خاصی محصولات تولیدی را کدگذاری می نمایند مانند مرکز ملی شماره گذاری کالا و خدمات ایران-ایران کد (که در عرصه ملی فعالیت دارد) و سازمان GS1 (که در عرصه بین المللی فعال است) اشاره کرد. هر دو سازمان برای اقلام تولید شده کدی اختصاص می دهند اولی کدملی ۱۶ رقمی و دومی یک کد ۱۳ رقمی که در عرصه بین المللی یکتا است و در سطح خرده فروشی ها بیشترین کاربرد را دارد.

سازمان های تولید کننده محصولات برای تولید نیاز به مواد اولیه، کالاهای نیمه ساخت، تجهیزات و ماشین آلات دارد. فرایندی که شناسایی، سفارش، خرید، و انبارش اقلام مورد نیاز (اقلام تدارکاتی) برای تولید محصول را پشتیبانی می کند چرخه تامین نام دارد. مکانیزه نمودن چرخه تامین همواره یکی از اهداف سازمان ها است. وجود داده های بی ابهام و با کیفیت مرتبط با کالاها و مراجع تامین آنها (داده های اصلی) شرط لازم برای مکانیزه نمودن چرخه تامین سازمان است. وجود یکپارچگی و با کیفیت بودن داده های اصلی موجب می گردد چرخه تامین به درستی کار کند. کدگذاری هر قلم تدارکاتی (کدینگ اقلام تدارکاتی یا کدینگ انبار) در مکانیزه کردن چرخه تامین نقش بسزایی دارد زیرا موجب می گردد اجزا چرخه تامین از یک زبان مشترک سازمانی جهت شناسایی، سفارش، خرید و انبارش کالاها استفاده کنند. از جمله مزایای دیگر اجرای کدینگ اقلام تدارکاتی می توان به شناسایی تامین کنندگان و تعین اقلام جایگزین پذیر در سازمان اشاره کرد.

پس یک سازمانی که با استفاده از مواد اولیه، کالاهای نیمه ساخت،‌ ماشین آلات و تجهیزات به تولید محصول می پردازد. از دو نوع کدینگ در سازمان خود باید استفاده نماید.

  • کدینگ اقلام تولیدی (کدینگ محصولات)
  • کدینگ اقلام تدارکاتی (کدینگ انبار)